Achtergrond Herziene Statenvertaling

Op deze pagina geven we antwoorden op veelgestelde vragen met betrekking tot de Herziene Statenvertaling:

 

Waarom eigenlijk een Herziene Statenvertaling?

 

Wie een betrouwbare Nederlandse Bijbelvertaling zoekt, die zo dicht mogelijk aansluit bij de grondtekst, kiest meestal voor de Statenvertaling. De eerste druk daarvan is al in 1637 verschenen. In de loop der eeuwen is er in de Nederlandse taal bijzonder veel veranderd en voor vele mensen, met name jongeren, is de Statenbijbel minder goed meer leesbaar, omdat de taal ervan moeilijker te begrijpen is. Daarom verscheen er op D.V. 4 december 2010 een Herziening van de Statenvertaling. 

Wat wordt bedoeld met het begrip 'herziene'?

 

'Hertalen' en 'herzien' zijn twee nogal verschillende begrippen. Het gebeurt nog wel eens dat werken van oude schrijvers worden hertaald. Dan worden verouderde woorden en uitdrukkingen vervangen door meer hedendaagse woorden en begrippen, zodat het betreffende boek beter toegankelijk is. Een vertaling uit 1637 kun je niet zomaar gaan hertalen. En dat kan al helemaal niet zonder daar de grondtekst naast te leggen. We hebben immers niet alleen te maken met veranderde taal. Er is tegenwoordig ook veel meer bekend over grondtaal en grondtekst. We doen daarom geen recht aan de bedoeling van de Statenvertalers, als we enkel en alleen wat verouderde woorden vervangen. 

Waarom wijkt de Herziene Statenvertaling soms af van de Statenvertaling?

 

Een andere keuze dan de Statenvertaling kan verschillende redenen hebben. Het kan zijn dat een bepaald woord in de Statenvertaling tegenwoordig een andere betekenis of gevoelswaarde heeft. Op het gebied van de grondtalen zijn de laatste eeuwen vele belangwekkende nieuwe ontdekkingen zijn gedaan. Daarbij is veel nieuwe informatie beschikbaar gekomen. Dat kan ook een reden zijn om van de Statenvertaling af te wijken. Meer dan eens kiest de Herziene Statenvertaling overigens een lezing die ook in de Kanttekeningen van de Statenvertaling al genoemd wordt. 

Is de HSV niet gewoon een nieuwe vertaling?

 

Nee, dat is absoluut de bedoeling niet, al wordt dat wel eens gesuggereerd. De Herziene Statenvertaling is niets meer en niets minder dan een restauratie van de Statenvertaling. De oorspronkelijke interpretatie en intenties van de Statenvertalers blijven zo veel als mogelijk gehandhaafd. 

Wat is het verschil tussen de Herziene Statenvertaling en de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV)?


De Herziene Statenvertaling is een herziening van een bestaande vertaling, de Statenvertaling, en de Nieuwe Bijbelvertaling is een compleet nieuwe vertaling, met nogal wat andere uitgangspunten dan de Herziene Statenvertaling. Bij de Herziene Statenvertaling blijft altijd de grondtoon van de Statenvertaling in de weergave doorklinken. 

Hoe gaat men om met kritiek op de Herziene Statenvertaling?

 

Het bestuur van de Stichting Herziene Statenvertaling heeft zich vanaf het begin bewust open willen opstellen, door de eerste resultaten van het herzieningswerk in de vorm van deeluitgaven aan de openbaarheid prijs te geven. Ook via de website zijn de eerste proeven van het werk voor een breed publiek toegankelijk gemaakt. Dat heeft veel reacties opgeleverd. Verreweg de meeste daarvan waren positief qua toonzetting en opbouwend qua inhoud.  

Op welke grondtekst is de Herziene Statenvertaling gebaseerd?

 

De Herziene Statenvertaling volgt de grondtekst die de Statenvertalers gebruikten, de zogenaamde Textus Receptus met daarbij de volgende aantekeningen. 

Oude Testament
Een enkele keer volgt de Statenvertaling in het Oude Testament de Griekse vertaling ervan, de Septuaginta. In dat geval blijven de herzieners de Hebreeuwse tekst volgen en verantwoorden zij de keuze in een voetnoot. Waar de Herziene Statenvertaling afwijkt van de overgeleverde grondtekst (namelijk de Masoretische tekst) en bijvoorbeeld de tekst van een van de Dode Zeerollen volgt, wordt dit ook verantwoord in een voetnoot. 

Nieuwe Testament
Wat het Nieuwe Testament betreft, ligt de zaak gecompliceerder. De meeste moderne vertalingen van het Nieuwe Testament zijn op de zogenaamde kritische tekst gebaseerd. De verschillen tussen de Textus Receptus en de kritische tekst zijn zodanig dat een herziening van het Nieuwe Testament in de Statenvertaling gebaseerd op de kritische tekst zowel onmogelijk als onwenselijk is. 

Welke kerken en gemeenten maken gebruik van de Herziene Statenvertaling?

 

De Herziene Statenvertaling is bedoeld voor gebruik in kerken, in het onderwijs en in de gezinnen. Uit de talloze reacties is gebleken dat de Herziene Statenvertaling door vele mensen met enthousiasme ontvangen, gebruikt en gelezen wordt. Dat geldt ook voor andere gemeenteleden dan de leden van de drie kerkgenootschappen die vertegenwoordigd zijn in het bestuur van de Herziene Statenvertaling (de Nederlandse Hervormde Kerk - nu de Protestantse Kerk in Nederland - de Christelijke Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Gemeenten, al dan niet op persoonlijke titel). Daarnaast wordt door velen vanuit evangelische kring de Herziene Statenvertaling gebruikt, vanwege de betrouwbaarheid bij het gebruik voor bijbelstudie. 

Overzicht van de verschillende uitvoeringen van de Herziene Statenvertaling zoals verkrijgbaar bij Ichthusboekhandel.