Recensies

Vorige week pikte ik de eerste levering van de "Nieuwe" Rosenberg op bij de uitgever. Met enkele collega's zijn we vaak de allereersten die dit dan in huis hebben. Een eerste blik geeft al aan dat de uitstraling van het boek uitstekend is. Al lezend herinner je je dan het Derde doelwit, de voorloper van dit boek. Een boek over ISIS en het enorme beroep wat dit doet op de wijsheid van Arabische leiders. Het duurde even voor ik op gang kwam, daarna kon ik het maar erg moeilijk weg leggen. Beetje spijt dat ik hem niet bewaard had voor de vakantie, maar Rosenberg zet opnieuw een zeer goed boek neer. Ek boek wat deze atueur schrijft is beter dan het vorige. Was de eerste serie van hem, nog erg uitleggerig, dit boek dwingt je om je zelf te verdiepen in wat er gebeurd in het Midden Oosten. Mijn waardering is 4 sterren, niet omdat het geen vijf sterren waard zou kunnen zijn, maar daar ben ik nu eenmaal erg kritisch op. Vier sterren staat voor goed en wat daar boven komt is tamelijk zeldzaam.

Het zou me niet verbazen als dit boek het standaardwerk over bidden wordt (en voor mij is het dat al). Keller belicht het gebed in zijn boek van verschillende kanten. Enerzijds schrijft hij over de theoretische en theologische (en soms zelfs haast filosofische) aspecten van het gebed. Hij put daarbij veelvuldig uit de bronnen die nagelaten zijn door de grote christelijke denkers.

Anderzijds is zijn boek ook uitermate praktisch en realistisch. Zinnen als "Denk eraan dat niemand al deze aanwijzingen kan uitvoeren in één blok van meditatie en gebed." en "Bidden is altijd werken, en vaak moeizaam." hoeven de lezer niet te verrassen. Ze laten zien dat Keller een eerlijk en nuchter beeld van het gebed wil schetsen. Hij laat zien dat we enerzijds grote verwachtingen mogen hebben van God en van het gebed tot Hem, maar dat we tegelijkertijd te maken hebben met de gebrokenheid en onvolkomenheid van de realiteit. "Er is in gebed een verlangen dat in dit leven nooit vervuld wordt, en soms krijgen we het gevoel dat de diepe bevrediging waar we in het gebed naar verlangen zelden plaatsvindt, met grote tussenpozen. Het gebed is een reis." Keller wil duidelijk geen toverformule neerzetten, en dat maakt zijn boek heel eerlijk en oprecht.

Tegelijk is zijn boek ook heel aanmoedigend en wijs. Keller geeft veel adviezen die getuigen van grote bijbelkennis en diep inzicht. Persoonlijk vond ik zijn aanwijzingen met betrekking tot de opbouw van het gebed (de driedeling aanbidding/lofprijzing - boete en bekering - voorbede) bijvoorbeeld heel inzichtgevend en behulpzaam.

Aanmoedigend is Keller vooral wanneer hij laat zien dat het gebed zo ontzettend de moeite waard is. "Gebed is ontzag, intimiteit, worsteling - en toch is het de weg naar de werkelijkheid. Er is niets belangrijker, of moeilijker, of rijker, of meer levensveranderend. Er is absoluut niets zo geweldig als bidden." Deze overtuiging stempelt het hele boek en maakt dat je ook echt aan de slag wilt met hetgeen hij schrijft. (Opvallend: dit is één van de weinige boeken die na lezing niet in de boekenkast belandt, maar in huis is blijven 'rondslingeren' en er regelmatig weer bij gepakt wordt!)

Er is nog veel meer te zeggen over dit boek. Maar wat mij betreft moet het vooral gewoon gelezen, herlezen en beoefend worden!!

Een knap geschreven en apart boek dat je beleeft door de ogen en gedachten van de hoofdpersoon: August King. Knap geschreven, omdat dit boek van 247 pagina's gaat over twee dagen in het leven van August en je toch veel leert over August en over de tijd waarin hij leefde. Apart vanwege de soms warrige inzichten en gedachten van August. De weggelopen slavin speelt ook een grote rol, mede omdat zij maakt dat August anders over zichzelf gaat denken.

Een boek als dit verschijnt maar zelden. Toen ik het gelezen had besefte ik dat ik het nog eens zou moeten lezen en nog eens. En tegelijk verzet alles in me daartegen...

Wat ik van dit boek vond, laat zich moeilijk beschrijven in een review. Het is eigenlijk ook helemaal geen verhaal waar je je als lezer een mening over vormt, wat je op een afstandje beschouwend tot je neemt. Nee, je kunt dit niet lezen in een luie stoel, benen op tafel, kop thee erbij.
Als je aan dit boek begint, neemt het de regie van je over, pakt het je op, sleept je mee, schudt het je stevig door elkaar, blijft het je tot het laatste deel zo woest centrifugeren om je daarna met een grote schop weer terug in je luie stoel te trappen. Weg zelfvoldaan geloof, weg comfortabel evangelie...

Maar als je dan daar in je stoel onthutst en verdwaasd zit bij te komen, dan ineens voel je daar de kracht, de troost, de bemoediging die er eigenlijk gedurende het lezen steeds al was. Dan voegt zich daar bewondering bij: wat een puurheid, wat een schoonheid! En dan is daar ook opluchting, en herkenning, en rust. Andere context, andere omstandigheden, maar dezelfde vragen, dezelfde worsteling, dezelfde paradoxale ervaring: God die zo afwezig en tegelijk zo nabij is. Ach... wie niet?

Magnis gebruikt ergens de woordcombinatie 'zo ruig en zo teer'. David de Jong sprak in het ND (11 maart 2016) over 'dit ontstellend bemoedigend en bemoedigend ontstellende boek'. En dat allemaal is exact hoe ik het lezen van dit boek heb ervaren: ruig en ontstellend, maar ook o zo teer en bemoedigend...

Al lang geleden was dit boek aangekondigd en het verscheen later dan gedacht. Ongetwijfeld omdat de vertaling uit het Duits een ongelooflijke zware opgave moet zijn geweest.

Op Goede Vrijdagavond heb ik het boek opgepakt en in één beweging uitgelezen. Het bleek een onvermoede en verbijsterende instap in een achtbaan aan vragen, vergezichten, confrontaties, belevingen en verwarringen.

Esther is een kind van een rooms katholieke moeder en een protestantse vader (in Duitsland evangelisch). Op jonge leeftijd wordt haar vader ziek en sterft aan kanker. Voor opgesteld: het boek is een debuut. Maar ze neemt de lezer mee in een duizelingwekkende maalstroom aan gedachten, observaties en vragen, zonder dat dit irritant, betweterig of domweg "teveel" wordt. Haar innerlijke ervaring van gekend door God te zijn, zoals ze als kind ervoer, botst aan alle kanten met de eigengerechtigheid die ze waarneemt in mystiek geloven, sociaal geloven en de lege handen van de moderne theologie en het atheïsme. Allengs ontdekt ze bij zichzelf echter een diepgaande haat tegen God die aanvankelijk uitmond in een besef dat Hij er niet kan zijn. Wanneer dan haar broer ook ziek wordt, dan buitelen alle zingevingsvragen voor je ogen. En op een heel basale wijze dringt bij haar het besef door dat God bestaat en zelfs tot in de dood aan een kruis Zich heeft laten kennen. Overrompelend en verwonderlijk....

Dit boek geeft ik 5 sterren omdat ik nu al weet dat de komende twee weken ik dit boek niet meer uit mijn systeem krijg. Dat ik regelmatig terug ga naar dat boek om een pagina te herlezen, de vragen te doordenken die als sprinkhanen op je vallen. Kerkelijk past ze in geen enkel hokje, maar haar vragen zijn existentieel en doorleefd. Esther is katholiek en getuigt van een authentieke bevindelijkheid die (opnieuw) honger geeft naar gekend te worden door God zelf. Intelligente mensen die hun zekerheid in een wat badinerende agnostische levensfilosofie gevonden hebben, of tevreden zijn met een maakbaarheids-evangelie moeten dit boek maar niet lezen, als ze graag daarin willen volharden.