Recensies

Deze tekst van Kolakowski werd na zijn overlijden gevonden. Het lijkt een geschrift dat bedoeld was als opzetje voor een meer uitgebreid boek over de betekenis van Jezus voor onze westerse beschaving. Een soort voorstudie dus. Het is er niet van gekomen.
Kolakowski doet in deze (voor)studie opmerkelijke filosofische uitspraken over de betekenis van het christendom voor de Europese beschaving. Het gaat hem hierbij om de persoon van Jezus: “de Jezus die in onze geschiedenis echt, werkelijk en onvervreemdbaar aanwezig is” (en niet “was”! (KvA)). Hij stelt zich de vraag of onze cultuur “kan overleven als Jezus in de vergetelheid is geraakt.”
“Was hij God? Daar weet ik niets van”, zo meldt Kolakowski. In een recentie in het ND van 24 december 2014 (van Marc Janssen) lezen we: “Van zichzelf zei hij dat hij 'in zekere zin' christen genoemd kon worden, maar op vragen over geloof in een persoonlijk God wilde hij nooit echt ingaan.”
Kolakowski wijst op het belang van wat Johannes de Doper 'metanoia' noemde: een verandering van geest. En die bestaat erin dat we erkennen dat het kwaad in onszelf ligt, vóórdat het instituties en doctrines terecht komt. Hij legt de vinger bij het falen van de huidige cultuur: “Laten we eerlijk zijn: onze alledaagse filosofie is de filosofie van de totale onschuld van het individu”. En dat belooft niet veel goeds...
De taak van de Kerk is om Jezus present te stellen en het evangelie niet te laten verwateren in allerlei aardse zaken die per definitie tijdelijk zijn. Anderzijds behoren mensen God en Jezus te zoeken in de Kerk. Indien niet? Dan heeft de Kerk geen enkele specifieke taak te vervullen. Als we onze kennis over goed en kwaad niet vanuit God willen kennen, rest ons alleen wat Nietzsche al voorzag: het niets. Het nihilisme. Dan zijn we onszelf alleen maar tot 'wet'. Vergelijk: in Dostojevski's 'de gebroeders Karamazov'.
Het christendom heeft het europese continent eeuwenlang 'bezield', ondanks de 'min-punten' die er ook zeker zijn. Kolakowski vreest een beschaving zonder christendom. Dan zijn we elk houvast kwijt en rest alleen het homo homini lupus est (de mens is de mens tot wolf / Th. Hobbes). Van dit boekje van Kolakowski zou een breed publiek kennis moeten nemen!

Nachtmotet
De voorkant en een zin op de achterkant van het boek spreken mij erg aan. “Gevoelige roman over eenzaamheid en de kracht van muziek.”
Dit klopt helemaal!
Het boek gaat over een man van bijna 100 jaar die komt wonen in een tehuis voor ouderen. Hij speelt vaak 's nachts op zijn piano. De bewoners willen daar van af maar niemand spreekt hem daarover aan. Ze laten zijn buurvrouw, waar hij een goede klik mee heeft naar hem toe gaan voor een gesprek. Uiteindelijk gaat ze naar hem toe. Hij vertelt voor het eerst zijn verhaal. Dat vindt hij moeilijk. Zij luistert. D.m.v. muziek snappen zij elkaar goed.
Het einde overviel me. Had ik niet verwacht.
Het raakte me om te lezen hoe alleen de oude man was en hoe dichtbij zijn buurvrouw mocht komen!
Een prachtige roman!

'Vanaf dat moment had ik mezelf wijs gemaakt dat een isolement mijn pijn zou verlichten en dat onverschilligheid een geneesmiddel was tegen afwijzing'. Dit moment vond plaats toen de hoofdpersoon, Charlie, vier jaar was. Hij kreeg te maken met afwijzing van zijn moeder en besloot dat hij zich door niemand meer zou laten bezeren. Hij leidt een bizar leven, waarin geld, avontuur en spanning de hoofdrol spelen. Op een moment komt hij in aanraking met Lina en heel langzaam pelt zij zijn pantser af. Ik vond het een mooi boek. Knap geschreven, boeiend en intrigerend van begin tot eind. Het is heel spannend, maar toch ook weer ontroerend om te lezen wat echte liefde kan bewerkstelligen. Bijzonder vond ik het nawoord van de auteur. Dit draagt echt iets bij aan de waarde van het boek. Het lezen meer dan waard!

Een erg mooi verhaal! Ik heb vooral genoten van de gedachten en beschouwingen van de hoofdpersoon: mooie, poëtische zinnen die je langzaam moet lezen en tot je door laten dringen. Ondanks de hier en daar poëtische toon, is de verteltoon tegelijk eerlijk en rauw. Dat is het met name als het gaat om de manier waarop blanken met zwarte slaven omgingen en de gevoelens die de slavin bij de hoofdpersoon oproept. Wat het eerste betreft; na het lezen van dit boek kan ik de voortdurende kwetsbaarheid van de verhouding tussen zwart en blank in de VS beter duiden. Sterk vind ik tot slot de manier waarop de auteur het zware maar tegelijk mooie leven in de woeste Applachen schetst. Dit zorgt voor een sprekend decor waartegen de dilemma's van het leven des te scherper uit de verf komen!

Nehemia, de schenker van koning van Perzië, Artaxerxes, en hoofd van diens beveiliging, krijgt toestemming om naar Jeruzalem af te reizen en de muren van de stad weer op te bouwen. De leiders van de omringende volken zitten hier niet op te wachten, en proberen op alle mogelijke manieren om de bouw te stoppen. Nehemia blijft vertrouwen op de beloften van zijn God en de muren worden in record tijd weer opgebouwd.
Dit is het 3e deel van de serie wederopbouw van Jeruzalem.
Ik heb mij afgevraagd waarom dit deel mij het minst geboeid heeft, maar heb geen echt antwoord voor mezelf gevonden. Omdat het een goed geschreven verhaal is en omdat het een verrassende inkijk biedt in het leven in die tijd, heb ik toch gemeend 4 sterren te moeten geven.

Op de flaptekst van dit boek staat: een verhaal dat je meesleurt en in verwarring achterlaat. Dat is wat mij betreft precies wat er gebeurt als je dit boek leest. Ik vond het verbijsterend mooi. De grens tussen waan en werkelijkheid wordt regelmatig overschreden, als lezer weet je dan bijna niet waar je je bevindt. Een geweldig knap geschreven boek over wat onverwerkte (jeugd)trauma's met je kunnen doen als je hoofd wat minder wordt. Dit verhaal gaat niet over Dieneke (de vrouw van het echtpaar) maar over de man: Arthur. Een bijzondere debuutroman! Hoort vanaf nu bij mijn favorieten. Lezen dus.